Thông điệp: Không phải người bệnh thận nào cũng phải kiêng hoàn toàn cà phê. Quan trọng là loại cà phê, lượng sử dụng và tình trạng sức khỏe của từng người.
Cà phê là thức uống quen thuộc của nhiều người. Khi được chẩn đoán bệnh thận mạn, nhiều người lo lắng rằng phải bỏ cà phê hoàn toàn. Thực tế, không phải tất cả người bệnh thận đều cần kiêng tuyệt đối. Việc sử dụng cà phê cần được xem xét cùng huyết áp, lượng dịch, kali, phospho, bệnh tim mạch, đái tháo đường và các xét nghiệm định kỳ.
1. Người bệnh thận có được uống cà phê không?
- Có thể uống nếu tình trạng bệnh và các xét nghiệm cho phép.
- Cà phê đen nguyên chất thường chứa tương đối ít natri và phospho; tuy nhiên, thành phần dinh dưỡng có thể thay đổi tùy loại cà phê và cách pha chế.
- Lưu ý: Không nên hiểu rằng “được uống” đồng nghĩa với “uống càng nhiều càng tốt”.
2. Quan trọng là lượng uống
- Nên sử dụng lượng vừa phải và tránh lạm dụng caffeine.
- Caffeine có thể làm huyết áp tăng tạm thời ở một số người. Người tăng huyết áp chưa kiểm soát, hồi hộp, tim nhanh hoặc nhạy cảm với caffeine cần đặc biệt chú ý.
- Nếu sau khi uống cà phê thường xuyên xuất hiện hồi hộp, run, mất ngủ hoặc huyết áp tăng, nên giảm lượng sử dụng và trao đổi với nhân viên y tế.
3. Cẩn thận với những thành phần thêm vào
- Vấn đề đôi khi không nằm ở cà phê mà ở đường, sữa đặc, sữa tươi, kem, syrup, bột kem, chocolate hoặc topping.
- Các thành phần này có thể làm tăng năng lượng, đường, kali hoặc phospho của một khẩu phần.
- Đặc biệt ở người bệnh cần kiểm soát phospho, nên chú ý nhãn thực phẩm và các phụ gia có chứa “PHOS”.
4. Người bệnh tăng huyết áp cần chú ý caffeine
- Caffeine có thể gây tăng huyết áp bộc phát ở một số người.
- Nếu đang tăng huyết áp khó kiểm soát, có bệnh tim mạch, hay hồi hộp hoặc mất ngủ sau khi uống cà phê, nên hạn chế lượng caffeine và theo dõi huyết áp.
- Không sử dụng cà phê để thay thế thuốc điều trị tăng huyết áp.
5. Nếu phải hạn chế dịch, cà phê cũng phải được tính
- Một ly cà phê vẫn là lượng dịch đưa vào cơ thể.
- Người bệnh chạy thận nhân tạo hoặc người được chỉ định hạn chế dịch cần tính lượng cà phê vào tổng lượng dịch trong ngày.
- Kiểm soát dịch giúp hạn chế tăng cân giữa các lần lọc máu, phù, khó thở và tăng huyết áp.
6. Kali và phospho: không phải loại cà phê nào cũng giống nhau
- Nhu cầu kiểm soát kali và phospho không giống nhau ở tất cả người bệnh thận.
- Cần đặc biệt lưu ý khi kali máu tăng, phospho máu tăng, bệnh thận mạn tiến triển hoặc đang chạy thận nhân tạo.
- Không nên tự ý kiêng tất cả thực phẩm chứa kali hoặc phospho nếu chưa có chỉ định; chế độ ăn cần được cá thể hóa theo xét nghiệm và tình trạng bệnh.
7. Mỗi người bệnh cần một kế hoạch phù hợp
- Tình trạng thận: bệnh thận mạn giai đoạn nào, có đang chạy thận nhân tạo hay không.
- Xét nghiệm: kali, phospho, natri, đường huyết và các xét nghiệm liên quan.
- Bệnh kèm theo: tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch.
- Lượng dịch: có cần hạn chế dịch, lượng nước tiểu và mức tăng cân giữa các lần lọc máu.
- Loại cà phê: cà phê đen, cà phê sữa, cà phê hòa tan, cà phê đóng chai hoặc cà phê pha chế có nhiều syrup/kem/topping.
ĐẶC BIỆT LƯU Ý Ở NGƯỜI BỆNH CHẠY THẬN NHÂN TẠO
Không tự áp dụng một lượng cà phê cố định cho tất cả người bệnh.
Cần xem xét lượng dịch được phép, lượng nước tiểu, mức tăng cân giữa hai lần lọc máu và các xét nghiệm kali, phospho.
Nếu có tăng kali, tăng phospho, tăng huyết áp chưa kiểm soát, thiểu niệu/vô niệu hoặc quá tải dịch, cần trao đổi với bác sĩ điều trị.
(Hình minh họa)
05 NGUYÊN TẮC NHỚ NHANH
- Không phải ai mắc bệnh thận cũng phải bỏ cà phê.
- Uống lượng phù hợp, không lạm dụng caffeine.
- Ưu tiên cà phê ít đường và ít thành phần phụ gia.
- Nếu hạn chế dịch, cà phê cũng phải tính vào lượng dịch trong ngày.
- Kali – phospho – huyết áp và chế độ ăn cần được cá thể hóa.
THÔNG ĐIỆP SỨC KHỎE
BỆNH THẬN KHÔNG ĐỒNG NGHĨA VỚI CẤM CÀ PHÊ
Hãy uống đúng loại – đúng lượng – phù hợp với tình trạng sức khỏe
Đơn vị:
