1. Cường giáp là gì?
Cường giáp là tình trạng tuyến giáp hoạt động quá mức, sản xuất nhiều hormone giáp (T3, T4) hơn nhu cầu của cơ thể.
Hormone giáp tăng cao làm toàn bộ cơ thể “chạy nhanh” bất thường, ảnh hưởng tim mạch, thần kinh, tiêu hóa và chuyển hóa.
2. Nguyên nhân thường gặp
- Bệnh Basedow (Graves) – nguyên nhân hàng đầu –
- Nhân giáp độc
- Viêm tuyến giáp
- Dùng quá liều hormone giáp
3. Ai dễ mắc cường giáp?
- Phụ nữ (gấp 5-7 lần nam giới)
- Tuổi 20-50
- Người có bệnh tự miễn (đặc biệt Basedow/Graves)
- Tiền sử gia đình có bệnh tuyến giáp
- Sau sinh, stress kéo dài
4. Cách nhận biết sớm cường giáp:
Toàn thân
- Sụt cân nhanh dù ăn nhiều
- Nóng bức, ra mồ hôi nhiều
- Mệt nhưng khó ngủ
Tim mạch
- Hồi hộp, đánh trống ngực
- Nhịp tim nhanh, có thể rung nhĩ
- Dễ tăng huyết áp tâm thu
Thần kinh – tâm lý
- Run tay
- Lo âu, cáu gắt, dễ xúc động
Tiêu hóa – cơ xương
- Đi tiêu nhiều lần
- Yếu cơ, đặc biệt cơ đùi
Mắt – cổ
- Lồi mắt, khô mắt (thường gặp trong Basedow)
- Cổ to, bướu giáp
5. Cường giáp nguy hiểm thế nào?
Nếu không điều trị kịp thời, cường giáp có thể gây:
- Rung nhĩ, suy tim
- Loãng xương, gãy xương
- Cơn bão giáp (đe dọa tính mạng)
- Ảnh hưởng khả năng sinh sản, thai kỳ
6. Chẩn đoán cường giáp ra sao?
Bác sĩ sẽ dựa vào:
- Xét nghiệm máu: TSH giảm; FT4/FT3 tăng.
- Siêu âm tuyến giáp
- Xạ hình tuyến giáp (trong một số trường hợp)
- Xét nghiệm kháng thể (TRAb) nếu nghi Basedow 6. Thông điệp quan trọng
7. Điều trị cường giáp có khó không?
- Thuốc kháng giáp: Phổ biến nhất, nhiều trường hợp kiểm soát tốt
- I-ốt phóng xạ: Áp dụng khi tái phát hoặc không dung nạp thuốc
- Phẫu thuật: Khi bướu lớn, chèn ép, nghi ngờ ung thư
Quan trọng nhất: Theo dõi lâu dài và không tự ý ngưng thuốc!
Đơn vị: Khoa Nội tiết – Dinh dưỡng
BS.CKII. NGUYỄN BẢO TRUNG
BS. TỔNG TRỌNG TÍN
