Việc kiểm soát huyết áp và các bệnh lý đi kèm rất quan trọng để duy trì sức khỏe và chất lượng cuộc sống khi chạy thận nhân tạo. Dưới đây là những thông tin cần thiết giúp bạn quản lý bệnh tốt hơn.
1. TẠI SAO CẦN KIỂM SOÁT HUYẾT ÁP?
- Huyết áp cao có thể làm tổn thương tim, mạch máu và ảnh hưởng đến hiệu quả chạy thận.
- Hạ huyết áp trong quá trình chạy thận có thể gây chóng mặt, buồn nôn, thậm chí nguy hiểm.
- Duy trì huyết áp ổn định giúp bảo vệ tim mạch và ngăn ngừa biến chứng.
(Hình minh họa)
2. CÁCH THEO DÕI VÀ KIỂM SOÁT HUYẾT ÁP
2.1. Theo dõi huyết áp hàng ngày
- Đo huyết áp ít nhất 2 lần/ngày: buổi sáng trước khi ăn và buổi tối trước khi ngủ.
- Huyết áp mục tiêu: Dưới 140/90 mmHg trước lọc máu và dưới 130/80 mmHg sau lọc máu.
- Ghi chép lại kết quả đo huyết áp để bác sĩ điều chỉnh thuốc nếu cần.
(Hình minh họa)
2.2. Điều chỉnh lối sống
- Ăn nhạt: Hạn chế muối, không quá 5g/ngày (khoảng 1 muỗng cà phê muối).
- Kiểm soát lượng nước uống: Chỉ uống đủ theo hướng dẫn để tránh quá tải dịch.
- Tập thể dục nhẹ nhàng: Đi bộ 30 phút/ngày giúp cải thiện tuần hoàn.
- Kiểm soát cân nặng: Duy trì chỉ số BMI hợp lý (18.5 – 23).
- Tránh căng thẳng: Ngủ đủ giấc, thư giãn, giữ tinh thần lạc quan.
2.3. Dùng thuốc huyết áp đúng cách
- Uống thuốc đúng liều lượng, không tự ý ngừng thuốc.
- Các thuốc có thể được bác sĩ chỉ định:
- Thuốc ức chế men chuyển (ACEi) hoặc chẹn thụ thể angiotensin (ARB).
- Thuốc lợi tiểu (nếu cần kiểm soát dịch dư thừa).
- Thuốc chẹn beta hoặc chẹn kênh canxi.
- Nếu thấy chóng mặt, phù nặng, cần báo ngay cho bác sĩ.
3. KIỂM SOÁT CÁC BỆNH LÝ PHỔ BIẾN
3.1. Đái tháo đường
- Kiểm soát đường huyết để giảm nguy cơ tổn thương tim và thận.
- Hạn chế thực phẩm chứa nhiều đường, ăn nhiều rau xanh, thịt nạc.
- Theo dõi chỉ số đường huyết, duy trì HbA1c < 7%.
3.2. Bệnh tim mạch
- Theo dõi dấu hiệu suy tim: khó thở, mệt mỏi, phù chân.
- Hạn chế chất béo bão hòa, ăn nhạt để giảm áp lực lên tim.
- Tập thể dục nhẹ nhàng nhưng tránh quá sức.
(Hình minh họa về dấu hiệu bệnh tim mạch và cách phòng tránh)
3.3. Thiếu máu
- Bệnh nhân chạy thận dễ bị thiếu máu do thiếu erythropoietin.
- Có thể cần tiêm erythropoietin và bổ sung sắt theo hướng dẫn bác sĩ.
- Thực phẩm tốt cho máu: thịt đỏ, gan động vật, rau xanh đậm.
(Hình minh họa)
3.4. Loãng xương
- Do rối loạn canxi – photpho khi chạy thận lâu dài.
- Cần bổ sung canxi, vitamin D theo hướng dẫn bác sĩ.
- Hạn chế nước ngọt có gas và thực phẩm chế biến sẵn.
(Hình minh họa)
4. LỜI KHUYÊN CHUNG
- Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về thuốc và chế độ ăn uống.
- Theo dõi huyết áp, cân nặng và các dấu hiệu bất thường.
- Duy trì lối sống lành mạnh, tập thể dục phù hợp.
- Đi tái khám đúng hẹn để kiểm soát bệnh tốt hơn.
Đơn vị:
Khoa Thận Nhân Tạo – Bệnh viện Đa khoa Bưu Điện
