Kali là khoáng chất cần thiết giúp tim, cơ bắp và hệ thần kinh hoạt động bình thường. Khi bị bệnh thận mạn, khả năng đào thải kali của thận giảm, khiến kali có thể tích tụ trong máu. Tăng kali máu nặng có thể gây rối loạn nhịp tim, ngừng tim và đe dọa tính mạng.

1. AI CÓ NGUY CƠ TĂNG KALI MÁU?

• Người bệnh thận mạn, đặc biệt ở giai đoạn bệnh thận tiến triển hoặc đang chạy thận nhân tạo, có nguy cơ cao hơn.
• Nguy cơ tăng khi chức năng thận giảm nhiều, tiểu ít hoặc vô niệu, ăn uống nhiều kali, sử dụng muối thay thế có chứa kali, táo bón kéo dài hoặc mắc bệnh cấp tính.
• Đặc biệt, một số thuốc có thể làm tăng kali máu. Không tự ý ngừng thuốc; hãy trao đổi với bác sĩ khi xét nghiệm kali tăng.

(Hình ảnh minh họa)

2. DẤU HIỆU TĂNG KALI MÁU

• Tăng kali máu nhẹ đôi khi không gây triệu chứng.
• Có thể gặp: mệt mỏi, yếu cơ, tê hoặc dị cảm, buồn nôn, hồi hộp, đánh trống ngực hoặc cảm giác tim đập bất thường.
• Tăng kali máu có thể gây rối loạn nhịp tim mà người bệnh không cảm nhận rõ. Vì vậy, không chờ có triệu chứng mới kiểm tra kali máu.

3. THỰC PHẨM NÀO CÓ NHIỀU KALI?

• Chuối; cam và nước cam; bơ; nước dừa; khoai tây, khoai lang; cà chua; rau lá xanh đậm; trái cây sấy khô; các loại đậu và một số loại nước ép trái cây.
• Không có nghĩa người bệnh thận phải kiêng hoàn toàn tất cả các thực phẩm trên. Lượng kali cần hạn chế phụ thuộc vào kali máu, chức năng thận, lượng nước tiểu và phương pháp điều trị.

4. ĂN UỐNG THẾ NÀO ĐỂ GIẢM NGUY CƠ TĂNG KALI?

NÊN	KHÔNG NÊN
• Ăn đúng lượng theo hướng dẫn của bác sĩ/chuyên gia dinh dưỡng.	• Tự ý uống thuốc hoặc thực phẩm bổ sung kali.
• Ưu tiên thực phẩm tươi, chế biến phù hợp.	• Tự sử dụng muối ăn kiêng/muối thay thế chứa kali.
• Tuân thủ chế độ ăn dành cho người bệnh thận.	• Uống nhiều nước trái cây hoặc nước dừa khi chưa được tư vấn.
• Điều trị táo bón nếu có.	• Tự ý thay đổi chế độ ăn chỉ dựa vào danh sách thực phẩm giàu kali.
• Kiểm tra kali máu theo lịch hẹn.	• Tự ý ngừng thuốc huyết áp hoặc thuốc tim mạch.

5. NGƯỜI BỆNH CHẠY THẬN NHÂN TẠO CẦN ĐẶC BIỆT LƯU Ý

Kali có thể tích tụ giữa các lần chạy thận. Vì vậy, người bệnh cần ăn uống đúng hướng dẫn, dùng thuốc đúng chỉ định, không bỏ buổi lọc máu và kiểm tra kali định kỳ.

Không tự ý bỏ hoặc trì hoãn buổi chạy thận, đặc biệt khi lượng nước tiểu rất ít hoặc không còn.

6. KHI NÀO CẦN ĐI KHÁM NGAY?

⚠ Hồi hộp hoặc tim đập bất thường.

⚠ Yếu cơ nhiều.

⚠ Khó thở, đau ngực.

⚠ Choáng váng hoặc ngất.

⚠ Đã được thông báo kali máu tăng cao.

Tăng kali máu nặng là một cấp cứu y khoa và cần được xử trí tại cơ sở y tế.

(Hình ảnh minh họa)

7. 05 ĐIỀU NGƯỜI BỆNH THẬN CẦN NHỚ

1. Kali cao có thể không có triệu chứng.
2. Không tự ý ăn kiêng hoặc bổ sung kali.
3. Không tự ý ngưng thuốc điều trị.
4. Người chạy thận không nên tự ý bỏ lịch lọc máu.
5. Kiểm tra kali máu định kỳ và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.

THÔNG ĐIỆP

“Kali cần thiết cho cơ thể, nhưng kali quá cao có thể nguy hiểm cho tim.”

Ăn uống đúng – Dùng thuốc đúng – Lọc máu đúng lịch – Kiểm tra kali định kỳ.

Khi có bất thường, hãy liên hệ bác sĩ điều trị.

 

Đơn vị:
Khoa Thận Nhân Tạo