Bệnh Parkinson là một bệnh lý thần kinh tiến triển, đặc trưng bởi tình trạng suy giảm nồng độ dopamin trong não, với các triệu chứng như run, cứng cơ và cử động chậm.
Carbidopa/levodopa được chỉ định điều trị bệnh Parkinson
- Levodopa là tiền chất của dopamin, có thể qua hàng rào máu não và chuyển thành dopamin để tăng nồng độ dopamin trong não.
- Carbidopa ức chế chuyển hóa levodopa ở ngoại biên, giúp tăng lượng levodopa vào thần kinh trung ương.
Quá trình chuyển hóa levodopa và sự liên kết của carbidopa với vitamin B6 có thể làm giảm nồng độ và tác dụng của vitamin B6.
Nguy cơ giảm vitamin B6 khi sử dụng liều cao, đặc biệt liều levodopa >1000mg/ngày.
(Hình ảnh minh họa)
Hậu quả giảm vitamin B6
- Bệnh lý đa dây thần kinh ngoại biên.
- Co giật thường bắt đầu từ cơn co giật cục bộ sau đó lan rộng toàn thân, cơn co giật này tương tự như tình trạng co giật trong bệnh động kinh phụ thuộc vitamin B6, ngoài ra, một số trường hợp tiến triển thành động kinh.
- Lưu ý các trường hợp co giật liên quan đến carbidopa/levodopa thường không đáp ứng với các thuốc chống co giật thông thường nhưng có thể cải thiện sau khi bổ sung vitamin B6. Ngoài ra, một số thuốc chống co giật có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt vitamin B6.
FDA đã ghi nhận 14 trường hợp với thông tin cận lâm sàng và lâm sàng liên quan tình trạng thiếu hụt vitamin B6:
- Tăng homocystein máu.
- Thiếu máu hồng cầu nhỏ hoặc bình thường.
- Các triệu chứng thần kinh – tâm thần.
FDA yêu cầu bổ sung cảnh báo về nguy cơ gây thiếu hụt vitamin B6 và co giật do thiếu vitamin B6 vào thông tin sản phẩm của tất cả chế phẩm chứa carbidopa/levodopa đang lưu hành.
Nhân viên y tế cần lưu ý:
- Sử dụng carbidopa/levodopa liều cao có thể làm tăng nguy cơ thiếu hụt vitamin B6.
- Tư vấn đầy đủ cho bệnh nhân về nguy cơ thiếu hụt vitamin B6 dẫn đến các triệu chứng như co giật, trầm cảm, lú lẫn, viêm môi, lưỡi, da, tê bì, cảm giác châm chích, đau nhói hoặc yếu cơ.
- Định kỳ theo dõi và kịp thời phát hiện các triệu chứng nghi ngờ thiếu hụt vitamin B6 và cân nhắc việc bổ sung vitamin B6 cho người bệnh khi cần thiết.
Nguồn: Cảnh giác Dược, Cảnh báo nguy cơ co giật liên quan thiếu hụt vitamin B6 khi sử dụng các chế phẩm thuốc chứa carbidopa/levodopa.
Người thực hiện:
DS. Trần Thanh Phúc – Khoa Dược – Bệnh viện Đa khoa Bưu Điện
